Warzywa i owoce zamieniają w piękne kwiaty i zwierzęta

Potrafią wyrzeźbić piękne kwiaty, ptaki lub inne zwierzęta, wykonać fantazyjne ornamenty, a nawet portret. Nietypowym materiałem, w którym rzeźbią artyści są owoce i warzywa. Sztukę tę opanowali doskonale pochodzący z Wejherowa Grzegorz Gniech i Paweł Sztenderski. Obaj są wicemistrzami świata w dziedzinie, zwanej carvingiem.

Rzeźbienie w owocach i warzywach to element sztuki kulinarnej, a celem tworzenia rzeźb jest dekoracja stołu lub miejsca, w którym odbywa się przyjęcie lub przygotowanie niecodziennego upominku.
Carving stał się bardzo popularny i wciąż się rozwija. Organizowane są warsztaty i kursy, a także zawody w rzeźbieniu w owocach i warzywach. Przepiękne rzeźby mają tylko jeden mankament – szybko przemijają.

Srebrne medale w Luxemburgu
Grzegorz Gniech i Paweł Sztenderski, którzy wyspecjalizowali się w carvingu, wygrali już wszystkie turnieje w Polsce. W 2012 roku, na organizowanej co 4 lata Olimpiadzie w Carvingu zdobyli brązowy medal, a w listopadzie 2014 roku odnieśli kolejny, jeszcze większy sukces. Podczas Kulinarnego Pucharu Świata w Luxemburgu, w którym startowali indywidualnie, obaj zdobyli srebrne medale i tytuł wicemistrzów świata.

Czarodziej, orzeł, jeż
– Do stolicy Luxemburga przybyło ponad 1700 reprezentantów 34 krajów, a rywalizacja odbywała się w czterech kategoriach – informuje Paweł Sztenderski. – Były tam trzy konkurencje dla drużyn kucharskich i czwarta dla zawodników, startujących indywidualnie w rzeźbie artystycznej. Jurorzy osobno oceniali cukierników oraz pozostałych zawodników, wśród których my się znaleźliśmy.
Reprezentanci Wejherowa zabłysnęli pomysłami i talentem. Pan Grzegorz „wyczarował” z dyni postać czarodzieja w magicznym świecie roślin i zwierząt, a pan Paweł również z dyni wyrzeźbił m.in. orła, pieska preriowego i jeża pośród kolorowej sałaty i kapusty.
– Temat pracy, wykonywanej na miejscu zawodów musiał być oryginalny i spójny – mówi Grzegorz Gniech. Wiadomo, że do sukcesu potrzebny jest z pewnością talent i precyzja w wykonaniu dzieła.

Przecieranie szlaków
Obaj panowie są z zawodu kucharzami, ale kilka lat temu pochłonęła ich pasja rzeźbienia i chęć ciągłego doskonalenia umiejętności. Uczą też innych na organizowanych przez siebie kursach, a poza tym prezentują swoje zdolności podczas wielu plenerowych festynów i uroczystości.
Mistrzowie nie tylko prowadzą komercyjną firmę, obsługującą różne imprezy, ale założyli też stowarzyszenie, które zajmuje się promowaniem sztuki carvingu. W tym roku planują otworzyć bibliotekę z informacjami i materiałami edukacyjnymi.
– Zainteresowanie carvingiem jest bardzo duże. Chcielibyśmy, żeby kolejni kulinarni artyści mieli łatwiejszą drogę do sukcesu, niż my – mówi Grzegorz Gniech. – Staramy się przecierać szlaki w Polsce. Podczas naszych kursów udowadniamy, że każdy może po 8 godzinach nauki wykonać własne rzeźby.

Promocja miasta i powiatu
Od trzech lat panowie organizują Mistrzostwa Polski Juniorów w Wejherowie. W minionym roku po raz pierwszy zorganizowali także konkurs dla debiutantów.
– Staramy się także promować Wejherowo i Ziemię Wejherowską – dodaje P. Sztenderski. – Organizując mistrzostwa w carvingu w Wejherowie zaproponowaliśmy zawodnikom konkurs wiedzy o naszym mieście i regionie, który reklamujemy podczas naszych startów w turniejach.
Wicemistrzowie świata urodzili się i wychowali w Wejherowie, ale mieszkają obecnie poza miastem – pan Grzegorz w niedalekim Bolszewie, a pan Paweł w Rumi. Obaj więc pozostali w powiecie wejherowskim.

Stroik z dyni i marchewki
Przed świętami Bożego Narodzenia wicemistrzowie świata w carvingu  spotkali się ze starostą powiatu wejherowskiego, Gabrielą Lisius. Podarowali pani staroście świąteczny stroik, wykonany oczywiście z warzyw. Opowiadali o medalach, zdobytych w listopadzie w Luxemburgu oraz o swojej pasji, która pozwala takie sukcesy osiągać. W spotkaniu w Starostwie uczestniczył Jacek Thiel, etatowy członek Zarządu Powiatu.
Mówiąc o swojej specjalności, mistrzowie carvingu podkreślali, że można rzeźbić również w serach lub twardych szynkach, ale najlepszym sposobem na zachowanie rzeźby na dłużej jest wykonanie jej w mydełku. Ten plastyczny materiał jest trwały, w przeciwieństwie do jadalnych materiałów rzeźbiarskich. Rzeźba w mydełku to świetny prezent, zwłaszcza, jeśli została wykonana własnoręcznie.

Czas na złoto
Podczas wizyty w Starostwie panowie Gniech i Sztenderski żartowali, że po zdobyciu brązowego i srebrnego medalu, w kolejnej międzynarodowej rywalizacji w 2016 roku muszą postarać się o złoto. – Nie mamy innego wyjścia – stwierdzili obaj z uśmiechem.
Na zawodach w Luxemburgu złoty medal przypadł w udziale zawodnikowi z Tajwanu. Nic dziwnego, bo kraje azjatyckie od wielu lat wiodą prym w tej dziedzinie. Europejczycy starają się doścignąć mistrzów ze wschodu i coraz lepiej im to wychodzi. Może wejherowianom uda się na kolejnej przyszłorocznej Olimpiadzie zdobyć najwyższe laury?
Bardzo im tego życzymy, ale już teraz jako mieszkańcy powiatu wejherowskiego możemy być dumni z naszych reprezentantów na najbardziej prestiżowych carvingowych zawodach.
Anna Kuczmarska

Carving – sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach wywodząca się z Dalekiego Wschodu.
W krajach azjatyckich znana jest od co najmniej kilkuset lat, a wywodzi się prawdopodobnie z Tajlandii. Na początku XXI wieku carving stał się popularny w innych częściach świata, również w Europie. Obecnie jest dyscypliną na kulinarnych Mistrzostwach Świata i Europy.
Owocami i warzywami najczęściej używanymi w carvingu to melony, arbuzy, dynie, ananasy, rzodkiew, buraki, selery, marchewki.